Zo kan je weten of je goed genoeg slaapt | Test je slaapkwaliteit
arrow_drop_up arrow_drop_down
Weten of je goed slaapt?

Zo weet je of je goed slaapt

Er zijn verschillende manieren om er achter te komen of je goed slaapt. Vaak voel je dit zelf natuurlijk al vanaf het moment dat je wakker wordt. Word je uit je diepe slaap gerukt door je wekker? Dan heb je waarschijnlijk het gevoel alsof je door een vrachtwagen bent overreden. Heb je er een portie goede slaap op zitten en wordt je gewekt uit je lichte slaap? Dan sta je een stuk vrolijker op. In dit artikel gaan we kijken naar een aantal manieren om te bepalen of de kwaliteit van jouw slaap goed genoeg is.

Kwaliteit slaap wekker gaatHet gevoel dat je hebt wanneer de wekker gaat, zegt al veel over de kwaliteit van je nachtrust

Wat is goede slaap?

Om te kunnen bepalen of je slaap goed is, moet je natuurlijk eerst weten wat goede slaap inhoudt. Hierbij zijn de basisregels voor  goede slaap belangrijk. Ben je hier nog niet bekend mee? Lees dan eerst ons artikel over 5 tips die je direct kunt toepassen voor een betere nachtrust. Hierin bespreken we ook wat slaap met ons doet en waarom het zo belangrijk is. Daarna kun je gaan kijken of deze maatregelen effect hebben gehad op de kwaliteit van je slaap.

De kwaliteit van je slaap beoordelen

Zonder hulpmiddelen zoals sleep trackers kan het soms best lastig zijn om de kwaliteit van je slaap te beoordelen. Heb je even een mindere dag of voel je jezelf even niet lekker, dan denk je er al snel aan om maar vroeg naar bed te gaan. Het is natuurlijk iets te makkelijk om dit soort dingen meteen aan een slechte nachtrust te wijten. Er zijn een aantal dingen waar je wel op kunt letten.

De manier waarop je wakker wordt

We hebben het al kort over het moment gehad waarop je wakker wordt. De kans is groot dat je hier een wekker voor gebruikt. Er zijn verschillende manieren waarop jij wakker kunt worden van je wekker. Is het gaan van de wekker je grootste angst? Waarschijnlijk ben je dan nog niet goed uitgerust.

kwaliteit slaap wekker slopenHeb jij elke ochtend zin om je wekker uit het raam te gooien?

Wanneer je uit je diepe slaap wordt gewekt door je wekker, merk je dit gelijk. Ook dit is een teken dat je niet goed uitgerust bent. Diepe slaap doet zich voornamelijk voor in de eerste uren van je nachtrust. Als je uit je diepe slaap wordt gewekt, zal het even duren voordat je doorhebt dat je wekker gaat. Je bent tijdelijk half verlamd en kan pas na een tijdje reageren op je wekker. Bovendien voelt het alsof je zojuist uit een winterslaap bent ontwaakt.

Hoe je wel wakker zou moeten worden

Het zou de ideale situatie zijn om nét voor je wekker wakker te worden. Dit betekent dat je lichaam genoeg tijd heeft kunnen spenderen in elke slaapcyclus. Let op! Dit geldt natuurlijk alleen als je in je gebruikelijke ritme hebt geslapen.

Kwaliteit slaap energie wakker wordenWord jij 's ochtends met energie wakker?

Vaker zal het echter voorkomen dat je door je wekker gewekt wordt. Dit hoeft nog niks slechts te betekenen. Wanneer je aan het dromen bent of in lichte slaap verkeerd, is het helemaal geen ramp om door je wekker wakker gemaakt te worden. Wanneer je op dat moment in deze late slaapfases verkeerd, is de kans groot dat je lang genoeg hebt kunnen slapen.

When you snooze, you lose

Kom je 's ochtends echt je bed niet uit en blijf je keer op keer snoozen? Dan is dit misschien wel het duidelijkste teken dat je te weinig of te slecht hebt geslapen. Bovendien is snoozen één van de slechtste keuzes die je kunt maken als je bezig bent met het optimaliseren van je slaap. Je lichaam raakt in de war als het ineens gewekt wordt, weer in (diepe) slaap terecht komt en vervolgens weer gewekt wordt. Het gevolg is dat je brein de hele dag in een soort van sluimermodus blijft tussen wakker en dromend in. Het is voor je ritme het beste om meteen door de zure appel heen te bijten en direct op te staan.

Snoozen slecht slaap kwaliteitBen je bezig met slaap optimalisatie? Zorg dan dat je nooit snoozed.

Hoe je jezelf voelt gedurende de dag

Wanneer je goed slaapt, verschijn je fris aan de start. Dit wil zeggen dat je zowel je lichaam en brein prima in staat is om een flinke dag te werken. Houd wel in gedachten dat er meerdere factoren zijn die sterke invloed hebben op je mentale en fysieke prestaties. Denk hierbij bijvoorbeeld aan je voeding en stemming. Laten we er voor nu vanuit gaan dat er op dit gebied geen grote afwijkingen zijn.  

Mentaal

Als je een goede nachtrust hebt gehad, zul je helder aan je werkdag beginnen. Dit wil zeggen dat je niet per se 3 koppen koffie nodig hebt om je brein aan de gang te krijgen. Bovendien zul je merken dat je minder energie en concentratie dipjes hebt. Je kunt meerdere zware en grote taken op een dag afronden. Daarbij zul je merken dat je langer aan één stuk door kunt werken zonder afgeleid te worden. Je hebt minder last van zogenaamde 'brain fog'. Met andere woorden: Je bent gewoon helder in je hoofd.

slecht slapen brain fogSlecht slapen leidt al snel tot brain fog overdag. Je kunt simpelweg niet meer helder nadenken.

Fysiek

Tijdens een goede nachtrust, kan je lichaam volledig herstellen van de lasten van de voorgaande dag. Dit wil zeggen dat je minder kans hebt dat de gevolgen van matig herstel zich opstapelen. Je kunt dus omgaan met de stressoren die op de betreffende dag op je pad komen.

Een goede kwaliteit nachtrust zorgt voor de volgende fysieke aspecten:
  • Goed werkend immuunsysteem. Hierdoor word je minder snel ziek. Bovendien heb je minder vaak last van een onverklaarbare off-day. Griepjes zullen je weinig meer doen, laat staan dat ze je een week thuis houden van werk.
  • Verhoogde insuline sensitiviteit. De cellen van je lichaam worden gevoeliger voor insuline. Dit houdt in dat je energie en bouwstoffen beter op kunt nemen. Je zult minder last hebben van energiedips gedurende de dag.
  • Minder hoog cortisol niveau. Het stresshormoon cortisol zal in mindere mate worden afgegeven. Ook dit zorgt voor een beter werkend immuunsysteem, hogere insuline sensitiviteit en minder gewichtstoename. 

Het effect van goede slaap op sportprestaties

Wanneer je regelmatig sport, valt het je waarschijnlijk direct op wanneer je een nachtje minder goed hebt geslapen. Dit komt omdat je simpelweg niet optimaal hersteld bent. Je spieren voelen langer uitgeput. Daarnaast lijkt je spierpijn  maar niet over te gaan. Ook wanneer je lange tijd op hetzelfde niveau blijft hangen met je sport is het tijd om naar de kwaliteit van je slaap te kijken. Herstel speelt namelijk een hoofdrol in bijna elke sport die je kan bedenken.

Je gevoel tegen de avond

Uiteraard is het de bedoeling dat je tegen de avond moe wordt. Zonder invloeden van een al te zware avondmaaltijd, blauw licht, te veel cafeïne of een te late sportsessie, zal je brein s'avonds meer melatonine aan gaan maken. Dit zorgt ervoor dat de rest van je brein en lichaam de juiste stappen ondernemen om zich voor te bereiden op de nachtrust.

Als je het juiste avondritueel combineert met een consistente bedtijd is een goede nachtrust eigenlijk het enige wat hierop nog kan volgen. Je merkt dat je snel in slaap valt. Daarnaast heeft het ook invloed op de kwaliteit van je slaapfases. Zo kunnen je lichaam en brein lang genoeg in elke slaapfase verkeren om de juiste processen van herstel te laten plaatsvinden.

Wat kan er mis gaan?

De avond heeft alles te maken met consistentie. Het is vervelend om na het avondeten eigenlijk al naar je bed te willen. Uiteraard is dit een duidelijk teken dat de kwaliteit van je slaap onvoldoende was. Ook is het vervelend als je op tijd in je bed ligt, maar je nog uren ligt te draaien. Je moet dus zorgen dat je brein op het juiste moment begint met het inleiden van de rustmodus van je lichaam. Hiervoor willen we je nogmaals wijzen op ons artikel met 5 tips die directe impact hebben op dit proces voorafgaand aan je nachtrust.

Gebruik een slaap tracker om de kwaliteit van je slaap te achterhalen

Soms blijft het moeilijk om te bepalen of vermoeidheid overdag echt door een slechte nachtrust komt. Er zijn zoveel factoren die meespelen. Tegenwoordig zijn er talloze hulpmiddelen om de kwaliteit van je slaap te achterhalen. Van gratis apps op je mobiel tot dure sleep tracker devices. Als je objectieve informatie wilt verzamelen over je nachtrust is een sleep tracker zeker aan te raden. We zullen een aantal opties bespreken.

Mobiele apps als Sleep Cycle

Sleep Cycle is een gratis app die je mobiel 's nachts geluid laat opnemen. Hierdoor kan het de momenten bepalen waarop je onrustig bent in je slaap en wanneer je slaapt als een roos. Over het algemeen komen deze momenten respectievelijk overeen met REM-slaap of lichtere slaap en diepe slaap. Omdat de app enkel afgaat op geluiden is de kwaliteit van de analyse van je slaap niet waterdicht. Storende factoren omgevingsgeluid en de kwaliteit van de microfoon van je telefoon.

Kwaliteit slaap meten app
Sleep Cycle is een gratis sleep tracking app

De Fitbit en Apple Watch

De Fitbit is een sports tracker wearable. Naast hartslag en calorieverbranding, kan deze ook de duur en kwaliteit van je slaap meten. In zijn metingen maakt hij onderscheid tussen de verschillende slaapfases. Vooral deze feature is belangrijk bij het optimaliseren van je slaap.

Ook de Apple Watch beschikt tegenwoordig over apps die een slaapmeting kunnen doen. Over het algemeen zijn apple watches wel een stukje duurder dan de fitbit. Zoek je enkel een device om de kwaliteit van je slaap te meten? Dan zijn er veel goedkopere en effectievere opties dan de apple watch.

De Oura Ring

Dit is het pareltje op de sleep tracking markt. Het gaat om een ring die aan de hand van een app zeer gedetailleerde informatie over je nachtrust bijhoudt. Daarnaast meet het ook je hartslag, heart rate variability (maar voor lichamelijke stress), calorieverbruik en lichaamstemperatuur. Aan het begin van de dag maakt de ring een berekening van je totale lichamelijke fitheid met adviezen voor een betere nachtrust in de toekomst.

Kwaliteit slaap meten Oura ring

Door de zeer gedetailleerde analyse van de kwaliteit van de slaapfases lichte slaap, REM-slaap en diepe slaap, is het mogelijk om te bepalen op welk gebied je verbetering nodig hebt. Het optimaliseren van je REM-slaap kan namelijk weer andere vereisten hebben dan het verbeteren van je diepe slaap.

Met de Oura Ring ben je dus verzekerd van een gedetailleerde en nauwkeurige analyse van je gehele nachtrust. Uiteraard is dit terug te zien in de prijs. Je kunt een Oura Ring dragen vanaf zo'n 350 euro.

In het kort

Voor het beoordelen van je slaap kijk je naar 3 belangrijke punten.
  1. De manier waarop je wakker wordt
  2. Hoe jij je voelt gedurende de dag
  3. Op welke manier je lichaam zich gedraagt tegen de avond
Ben je nog niet tevreden over deze bevindingen? Kijk dan welke fouten je maakt in je voorbereiding op een goede nachtrust. Merk je dat je slaap nog steeds niet optimaal is en wil je hier kosten wat het kost iets aan doen? Een sleep tracker kan je objectieve en gedetailleerde informatie geven over de kwaliteit van je slaap. 
Reactie plaatsen
We maken gebruik van cookies!